«ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΚΚΡΕΜΕΣ»

 Η αντιφατική ΝΔ, η διστακτική Κεντροαριστερά, ο εθνολαϊκιστικός ΣΥΡΙΖΑ…

 Γιώργος Σιακαντάρης

 (Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Τα Νέα», 27/05/2013)

 Το πολιτικό μας σύστημα κινείται όπως ένα εκκρεμές που φαίνεται να μην μπορεί καθόλου να ισορροπεί στον άξονά του. Η ΝΔ κινείται μεταξύ της αναγκαίας υπευθυνότητας που της επιβάλλει η συμμετοχή της σε μια συμμαχική κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας και των απόψεων του βαθέος κόμματος. Αυτός ο επαμφοτερισμός γίνεται εμφανής σε περιπτώσεις όπως η εμμονή της να ταυτίζει τον ΣΥΡΙΖΑ με τα γκουλάγκ ή με τη Χρυσή Αυγή. Εχει και η πολιτική επικοινωνία τα όρια της βλακείας της. Βεβαίως την ίδια εκτίμηση αξίζουν και κάποιες αναφορές του ΣΥΡΙΖΑ για «εκλεκτική συγγένεια» της ΝΔ με τους νοσταλγούς του Χίτλερ.

Η αντιφατικότητα των θέσεων της ΝΔ γίνεται επίσης εμφανής στις υπαναχωρήσεις της στο σχέδιο νόμου κατά του ρατσισμού, στις εθνικιστικές κορόνες που εκφράστηκαν για τις εξελίξεις στην Κύπρο, αλλά και στον επιχειρούμενο παλαιοκομματικό τρόπο «επανακατάκτησης» της Δημόσιας Διοίκησης (διορισμοί διοικητών στα νοσοκομεία, υπόθεση Κικίλια). Οι κυβερνητικές ευθύνες του Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά αντιφάσκουν με τον αξιακό κόσμο του. Αυτή η αμφισημία δείχνει πως το σημερινό κυβερνητικό σχήμα δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη απάντηση της πολιτικής τής ευθύνης έναντι της πολιτικής τής πεποίθησης.

Αλλά και στον ΣΥΡΙΖΑ αναπτύσσεται ένας «αριστερός» εθνολαϊκισμός. Η ταύτιση του όλου ΣΥΡΙΖΑ με τον κυρίαρχο συναισθηματισμό και την ηρωοποίηση των δυνάμεων του παρ’ ολίγον καταστροφικού κυπριακού «όχι», έκανε εφικτή την προσέγγισή του με την παρανοϊκή πολιτική «παιδεία» των Ανεξάρτητων Ελλήνων. Σήμερα η κεντρική γραμμή του κόμματος ταυτίζει την εθνική ταυτότητα με την ιδεολογική διαφορά ή, αλλιώς, τη Γερμανία με τον νεοφιλελευθερισμό. Οπως το ΠΑΣΟΚ το 1974, ο ΣΥΡΙΖΑ παρουσιάζει σε νέα συσκευασία παλιές επεξεργασίες του τριτοκοσμικού «μαρξισμού».

Με δεδομένο τον προσωρινό χαρακτήρα της σημερινής διακυβέρνησης, η μόνη ρεαλιστική πολιτική συμμαχία που θα μπορούσε να αποκτήσει χαρακτηριστικά μιας πιο σταθερής εξέλιξης, είναι αυτή μεταξύ ενός «αριστερού» ΣΥΡΙΖΑ, απαλλαγμένου από τον αντιδυτικό και εθνολαϊκιστικό ριζοσπαστισμό, και των δυνάμεων ενός ισχυρού σοσιαλδημοκρατικού πόλου, απαλλαγμένου από τις δικές του εθνολαϊκιστικές κορόνες.   

Για να υπάρξει όμως μια τέτοια συμμαχία χρειάζεται, κατ’ αρχάς, σταθεροποίηση και σημάδια ανάκαμψης. Η ρευστότητα ευνοεί τον αντισυστημικό ΣΥΡΙΖΑ. Η σταθεροποίηση θα ευνοήσει τον κυβερνητικό ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό σημαίνει πως αν οι λογικές αριστερές δυνάμεις εντός του ΣΥΡΙΖΑ θέλουν να κυβερνήσουν στη βάση ενός προοδευτικού προγράμματος πρέπει να εύχονται την επιτυχία της σημερινής κυβέρνησης.

Ομως, ακόμη και αν κάποτε ο ΣΥΡΙΖΑ προσχωρήσει στον κυβερνητισμό, θα διαπιστώσει πως δεν έχει συμμάχους. Γιατί η πορεία των άλλων δύο κομμάτων (ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜΑΡ) ακολουθεί το δικό της εκκρεμές προς τη συρρίκνωση: η ΔΗΜΑΡ καλλιεργεί έναν μικρομεγαλισμό της ηθικής καθαρότητας, το ΠΑΣΟΚ  αναζητεί τη διάσωσή του στο παρελθόν και όχι στο μέλλον.

 

Το μέλλον αυτών των δύο κομμάτων και των κινήσεων δεν βρίσκεται στο άθροισμα των δυνάμεών τους, αλλά σ’ ένα νέο συνέδριο που θα προκύψει από διαδικασίες μηδενικής βάσης. Προϋπόθεση όμως για να ανθήσει μια τέτοια πρωτοβουλία είναι αυτή να δεθεί προκαταβολικά με μια κοινή αφήγηση: πριν κάνουν το συνέδριο, χρειάζεται να ξέρουν γιατί θα το κάνουν.

Αφησα για το τέλος τη δύναμη της Χρυσής Αυγής, ακρότατου εκφραστή του εθνολαϊκισμού. Αναμφισβήτητα είναι ναζιστικό κόμμα. Δεν είναι όμως ναζιστές οι ψηφοφόροι της. Είναι αφενός γεννήματα μιας απαίδευτης κοινωνίας που βρέθηκε στη δίνη μιας απρόσμενης οικονομικής και πολιτισμικής κρίσης, αφετέρου θρέμματα μιας κοινωνίας που το δικό της εκκρεμές κινείται από την ορθολογική Δύση προς τις «κοινότητες των Ελλήνων» της ανατολίτικης εθνολαϊκιστικής «ιδιοπροσωπίας».

Η ψήφος στη Χρυσή Αυγή έχει μόνο εν μέρει ρατσιστικό υπόβαθρο. Αυτή προκύπτει από αντιπολιτικές τάσεις άμεσα συνδεδεμένες με την απαξίωση του πολιτικού προσωπικού (π.χ., δίκη Τσοχατζόπουλου, χρέη των κομμάτων) και από αντιελιτισμό που δένει με την εμπέδωση ενός αισθήματος «εθνικής» κοινωνικής αδικίας.

Το πολιτικό σύστημα θα κάνει λάθος αν επιμείνει να καταδικάζει με απολίτικο τρόπο τη Χρυσή Αυγή μόνο ως κόμμα του ναζισμού. Θα αποδυναμωθεί μόνο αν η πολιτική σημάνει εκ νέου την προάσπιση της ατομικής ασφάλειας και του δημόσιου συμφέροντος και όχι των προσωπικών συμφερόντων των επαγγελματιών της, των συντεχνιακών συμφερόντων διαφόρων κοινωνικών ομάδων ή των ατομικών συμφερόντων των πολιτών ως πελατών της.

Για να σταθεροποιηθεί το εκκρεμές του συστήματος χρειάζεται να επαναπολιτικοποιηθεί. Αυτό σημαίνει λογικές συμμαχίες, απαλλαγμένες από τον εθνολαϊκισμό, προκύπτουσες από τις διαφορές μεταξύ μιας δημοκρατικής φιλελεύθερης Κεντροδεξιάς και μιας δημοκρατικής φιλελεύθερης Κεντροαριστεράς. Γιατί ο φιλελευθερισμός (σε αντίθεση με τον εθνολαϊκισμό) είναι η οριζόντια συνιστώσα που χρειάζεται το πολιτικό σύστημα για να ισορροπήσει.  

 

Ο Γιώργος Σιακαντάρης είναι επιστημονικός διευθυντής του ΙΣΤΑΜΕ

 

 

 «ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΚΚΡΕΜΕΣ» Η αντιφατική ΝΔ, η διστακτική Κεντροαριστερά, ο

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: