«Η ΑΝΑΠΟΔΗ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ»

Να πεθαίνεις για τις ιδέες ή απλώς να τις χρησιμοποιείς.

Γιώργος Σιακαντάρης*

(Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», 08/01/2013)

Οταν ο εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ εξέφρασε, κατ’ ουσίαν, την άποψη ότι σε κάθε ελληνικό σπίτι υπάρχει και μια αντιασφυξιογόνος μάσκα για να μπορούν οι άνθρωποι να προστατεύονται από την κρατική βία κατά τις διαδηλώσεις, του αντιτάχθηκε από μερίδα του Τύπου ότι από την άποψη αυτή απουσιάζει αυτό που τους έμαθαν «οι αριστεροί κατηχητές τους», η διαλεκτική. Στο σημείο αυτό θα μπορούσε κάποιος να προσθέσει πως δεν λείπει η διαλεκτική μόνο. Κι ότι, όπως έγραφε ο Μαρξ για την εγελιανή κριτική, και αυτή η διαλεκτική που υπάρχει είναι με το κεφάλι κάτω και τα πόδια ψηλά.

Αυτή η «αναποδιά» δεν αφορά μόνο τον εκπρόσωπο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ και τις προσπάθειες του κόμματος που εκπροσωπεί να ισορροπήσει μεταξύ της αποδοχής των αρχών του ελληνικού πολιτεύματος και της αμφισβήτησης – από μειοψηφικό, θα ήθελα να ελπίζω, τμήμα του –  των πολιτειακών Αρχών της Ελληνικής Δημοκρατίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ σίγουρα αναποδογυρίζει τη διαλεκτική, όταν με τον τίτλο του επιστημονικού του ιδρύματος τιμά τον Νίκο Πουλαντζά, τον στοχαστή που είχε γράψει πως «ο σοσιαλισμός ή θα είναι δημοκρατικός ή δεν θα υπάρξει ποτέ», ενώ την ίδια στιγμή συνιστώσες του υποστηρίζουν πως αυτή η θέση είναι «μία μεταξύ πολλών άλλων».

Ας είναι. Στόχος αυτού του σημειώματος δεν είναι να «μετρηθούν» οι δημοκρατικές αντοχές του κόμματος του ελληνικού Διαφωτισμού, κατά μία άλλη ρήση, πάλι του κ. Τσίπρα. Στον έναν ή στον άλλο βαθμό, πάνω σε κινούμενη άμμο κινείται ολόκληρο το πολιτικό μας σύστημα, με το κεφάλι κάτω και τα πόδια ψηλά.

Το πολιτικό μας σύστημα ασχολείται με προσωπικές επιθέσεις, με κτυπήματα κάτω από τη μέση, με αντιπαραθέσεις του τύπου ποιος έκρυψε τα ονόματα της λίστας Λαγκάρντ – κάτι που βεβαίως έχει τεράστια σημασία -, αλλά το μείζον εδώ είναι να συζητηθεί τι έφταιξε και οδηγηθήκαμε στο να υπάρχουν τόσες πολλές λίστες με ονόματα ανθρώπων που είναι ενδεχόμενο να φοροδιαφεύγουν.

Αν το πολιτικό σύστημα και οι ελίτ αυτής της χώρας βάδιζαν με το κεφάλι ψηλά – κυριολεκτώ – θα έπρεπε να συζητήσουν αν υπάρχει σύνδεση του πολιτικού χρήματος με τη φοροδιαφυγή. Γιατί η φοροδιαφυγή είναι μεν θέμα νοοτροπίας και πολιτιστικών καταβολών, αλλά κυρίως, σε χώρες με χαμηλή παραγωγική βάση και ακριβό πολιτικό σύστημα, η φοροδιαφυγή συνδέεται διαλεκτικά με τις οικονομικές ανάγκες του όλου πολιτικού και κομματικού συστήματος. Και εδώ τον κύριο ρόλο δεν τον παίζουν τα πρόσωπα, αλλά οι δομές και οι θεσμοί.

 

Ενας απ’ αυτούς τους θεσμούς που γεννά πολιτική συναίνεση στη φοροδιαφυγή είναι και ο σταυρός. Η κατάργησή του θα μείωνε το κόστος του πολιτικού συστήματος και θα το «χειραφετούσε» από τα φαινόμενα της οικονομικής παραβατικότητας. Μια τέτοια εξέλιξη, όπως είναι η κατάργηση του σταυρού, πρέπει βεβαίως να συνοδεύεται και με άνοιγμα των εσωκομματικών λειτουργιών στη δημοκρατία, στην αναγνώριση τάσεων, στη διακίνηση και στη σύγκρουση (σύγκρουση για ιδέες και όχι για αξιώματα).  Εδώ, όσο και να φανεί περίεργο, προσωπικώς αισθάνομαι πιο κοντά σε πρόσωπα όπως ο Π. Λαφαζάνης και ο Δ. Παναγιωτακόπουλος, που συγκρούονται για ιδέες, έστω και αν οι ιδέες μου απέχουν παρασάγγας από τις δικές τους, παρά σε πολλούς άλλους που υποτίθεται πως διακονεύουν τις αρχές της σοσιαλδημοκρατίας, αλλά κατά βάση επιδιώκουν να διαφυλάξουν κεκτημένα ή να αποκτήσουν νέα.

Γιατί, ακριβώς στο ζήτημα της ίδρυσης της παράταξης της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας εκφράζονται οι πιο «ανάποδες» διαλεκτικές. Αντί, δηλαδή, όσοι ενδιαφέρονται να καταθέσουν πρώτα μια κεντρική αφήγηση για το τι είναι και ποια στρώματα θα εκπροσωπεί αυτή η σοσιαλδημοκρατία, αφήγηση που θα πλαισιώνεται με προγραμματικές θέσεις, τοποθετούν τα πράγματα ανάποδα. Πάνω βρίσκονται τα πόδια, δηλαδή ποιες θέσεις και αξιώματα θα κατέχουν αυτοί που θα «ιδρύσουν» τη σοσιαλδημοκρατία, και κάτω κάτω το κεφάλι, οι όποιες δηλαδή ιδεολογικές και προγραμματικές θέσεις.

Ετσι όμως ο Πάνος Σκουρλέτης μπορεί να κοιμάται ήσυχος. Γιατί, παρ’ όλες τις προσπάθειες των παλαιών «κατηχητών» του, δεν είναι ο μόνος που δεν γνωρίζει από διαλεκτική.

*Ο Γιώργος Σιακαντάρης είναι διδάκτορας Κοινωνιολογίας, επιστημονικός διευθυντής του ΙΣΤΑΜΕ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: